Op veler verzoek alsnog mijn muziekjaarlijstje van 2011.
1. PJ Harvey – Let England shake (PJ Harvey vernieuwt zich op haar laatste cd op onnavolgbare wijze. Hulde!)
2. dEUS – Keep you close (Evenwichtig, spannend album van deze Belgische grootmacht)
3. Elbow – Built a rocket boys! (Meeslepende, toegankelijk doorbraak van deze sympathieke drinkebroers)
4. The Vaccines – What did you expect from the Vaccines? (De nieuwste Engelse hype. “Grow your hair out long. Come on come on”)
5. Smith & Burrows – Funny looking angels (Editors-zanger en Burrows doen kerstachtige liedjes en wat covers)
6. Q magazine – U2 cover cd (Achtung baby in volgorde gecovered door oa Gavin Friday, Damien Rice, DM, The Killers ea)
7. Foo Fighters – Wasting light (“These are my famous last words…”)
8. The Naked and famous – passive me, aggresive you (Elektronische popmuziek a la Vive la fete)
9. The Pains of being pure at heart – Belong (De “moeilijke” maar zeer overtuigende tweede)
10. Customs – Harlequins of love (Het zwaar bekritiseerde maar zeer prettig in het gehoor liggend tweede album van deze sympathieke Belgen)

Net niet in de top 10:
Pioneers of love – Contact (Veelbelovend debuut van fijne Nederlandse band)
Gavin Friday – Catholic (Come-back van Ierlands grootmeester. Net een beetje te saai)

Ik weet niet wat ik zie: ik kan weer inloggen op mijn weblog en een berichtje tikken!

Toen ik onlangs in gezelschap van mijn zeer gewaardeerde ex-collega(s) boekverkopers liet ontvallen dat ik erg genoten had van Arjen Lubachs Magnus, kreeg ik wat meewarige blikken toegeworpen.

 "Echt?"

 Ik: "Ja, echt!"

"Iedereen twitterde erover, dus heb ik het ook gelezen."

Ik: "Ja, dat viel me ook al op. Maar je vond het niet goed dus?"

"Nee. Vond je niet dat je al van verre zag aankomen dat…"

Ik: "Nee, niet echt!"

"Ik vond zijn vorige boek ook al niet goed!"

Ik: "O."

Mijn eerste stellige overtuiging – ik heb erg genoten van een boek – werd op de proef gesteld en ik ging uiteraard twijfelen aan die vluchtig gevormde mening. Wat vond ik dan zo goed en waarom?  Magnus begint als met een onvervalste Auster-achtige opening (lees Broze stad uit New York trilogie nog maar eens) waarbij Merlijn een telefoontje ontvangt van zijn creditcardmaatschappij dat er ongewone uitgaven met de kaart gedaan zijn in Stockholm: een plaats waar Merlijn zich op dat moment niet bevindt. Maar in plaats van dat Merlijn ontkent en zijn kaart laat blokkeren, geeft hij aan dat er niets ongewoons aan de hand is. Uiteraard is bij hem wel de nieuwgierigheid opgewekt , en bij de lezer, en Merlijn besluit de uitgaven van de kaart te gaan volgen. Zo hoopt hij op het spoor te komen van degene die zijn kaart gebruikt. De tweede verhaallijn is die van de verbroken relatie tussen Merlijn en zijn grote jeugdliefde Caro – jammer van die naam: ik heb nu telkens mevrouw Emerald op mijn netvlies -. Caro heeft Merlijn verlaten voor een ander en op het moment dat de creditcardkwestie speelt, is hij zich nog aan het onderdompelen in het allesoverheersende liefdesverdriet. De verhaallijnen gaan zich vermengen als Merlijn de creditcardgebruiker heeft gevonden. Deze ontmoeting zet zijn huidige leven volledig op zijn kop en plaatst de herinneringen aan Caro in een heel ander perspectief. Want wat is er eigenlijk precies gebeurd in de periode dat Caro au pair was in Zwiserland en hoe is die creditcardgebruiker daarmee verbonden? Wellicht is het plot niet het allerbeste dat ik ooit heb gelezen, maar Lubach weet te prikkelen en zorgt ervoor dat je blijft doorlezen. In een zeer eigen – terughoudende – stijl heeft Lubach wat mij betreft een onvervalste pageturner geschreven!

Om een boek "objectief" te bespreken waaraan zoveel emotitionele lading verbonden zit als aan Tonio van A.F.Th. van der Heijden is erg lastig, zo niet onmogelijk. Voor wie het gemist heeft: een jaar geleden op eerste pinksterdag verloren Adri van der Heijden en zijn vrouw Mirjam Rotenstreich hun enige zoon Tonio -Rotenstreich- van der Heijden door een noodlottig ongeval. Als eerbetoon aan hun enige kind kon Van der Heijden, denk ik, niet anders dan een requiem schrijven, zoals hij ook postuum onder andere zijn vader, moeder en neefje heeft gexc3xaberd. In een vuistdik boek noteert Van der Heijden de pijnlijke maanden na het ongeluk en probeert hij de laatste uren van de jongen te reconstrueren. Tevens haalt de auteur herinneringen op aan zijn zoon, om hem en de pijn levend te houden. Want alleen door de pijn te voelen en nogmaals te voelen en ondergaan, blijft Tonio zo levend mogelijk. Ik heb Tonio achter elkaar, met dichtgeknepen keel en een knoop in mijn maag gelezen. De pijn, de verwarring, de verlamming, de vragen en de toenadering van Adri en Mirjam tot elkaar zijn bijzonder treffend beschreven en maken de gebeurtenis invoelbaar. Ook erg knap hoe hij zoiets persoonlijks tot literatuur weet om te vormen, maar dat terzijde. Zonder twijfel een van de meest aangrijpende boeken die ik in tijden heb gelezen.

Zelden hoorde ik zo'n overdonderend en langdurig applaus als gisteravond in Paradiso na het eerste uur PJ Harvey. Het publiek liet overduidelijk zijn waardering horen voor een adembenemende set, met vooral nummers van de laatste cd Let England shake, en deed tevens een poging de afstandelijkheid en kilheid te doorbreken. Tot dan toe had PJ Harvey geen woord gesproken tot het publiek en was er, buiten een glimlach wegens het vergeten van de tekst en een kleine struikelpartij, geen interactie. Gelukkig verscheen er een grote glimlach op het gezicht van de geheel in het zwart gehulde zangeres – met verentooi – en dankte ze het publiek voor de avond. Zoals gezegd: de nadruk bij het optreden lag op het meest recente album Let England shake, een bijzonder concept-album over de Eerste Wereldoorlog. Met dit album is de zangeres een nieuwe weg ingeslagen, wat voor velen even wennen zal zijn, maar wat een prachtig resultaat heeft opgeleverd. Misschien wel een van de mooiste albums die de zangeres heeft gemaakt. Ook live kwamen de nummers goed tot zijn recht: het geluid was perfect afgesteld, de band – inclusief Mick Harvey van The Bad Seeds – was erg goed op elkaar ingespeeld en het publiek luisterde (!!) aandachtig. Op veel nummers begeleidt Harvey zich op een klein harpachtig instrument dat zo in het instrumentarium zou passen van een band als Dead Can Dance. Na prachtige vertolkingen van onder andere The words that maketh murder, The Glorious land en All and everyone was er pas na geruime tijd ruimte voor het eerste nummer dat niet van England afkomstig is (The sky lit up). Ook Angeline, Big Exit, Down by the water en het zeer goed in de set passende C'mon Billy passeerden de revue, naast dus volgens mij het gehele album Let England shake. En na het eerste toegift leek het klaar. Het publiek bleef echter staan en maar doorklappen, terwijl de roadies de snoeren al aan het opruimen waren. En ineens stond ze daar weer met een enorme lach op haar gezicht om het allerlaatste nummer Meet ze monstra te spelen – "meer nummers hebben we niet" – .  En daar moesten we het mee doen. Maar wat een geweldige avond!

Mag Dave Grohl optreden met louter nummers van Nirvana? Of is het oke als de enige nog levende Ramone gaat optreden met een greatest hits-show van The Ramones? Mag Peter Hook, bassist van Warsaw, later Joy Division en nog later New Order, een avondje vullen met Joy Division-nummers? Dat waren de vragen die ik mezelf stelde voor en zelfs tijdens het optreden van Peter Hook & The light in het Haagse Paard. Is dit geen lijkenpikkerij? Hebben we niet te maken met een veel te groot ego dat weer even bevestigd moet krijgen dat hij in een van de grootste en invloedrijkste bands op aarde heeft gespeeld? Het antwoord moet ik u natuurlijk schuldig blijven, aangezien ik de motivaties van Hook niet ken. De show begon inderdaad zeer discutabel met een een film over Peter Hook, het Factory-label, 24 hour party people, Happy Mondays, New Order en een klein beetje Joy Division. Pure egotripperij (of moest het publiek even poples krijgen?). Gelukkig werd daarna alles uit de kast gehaald om het publiek een mooie avond te bezorgen. De nadruk lag op het eerste album van Joy Division uit 1979 (Unknown pleasures) dat intergraal werd vertolkt, maar niet voordat er eerst de nodige (nog) oude(re) nummers van Warsaw werden gespeeld. Vooral bij de snellere, punky nummers (als Warsaw, Ice age en Digital) kwam Peter Hook en band goed tot zijn recht. Met de benen wijd en de rechterarm veelal in de lucht maakte Hook een gedreven en gepassioneerde indruk. Die passie en inzet straalde over naar het publiek, dat vooral voorin zeer enthousiast bleek. Zelf moest ik helaas achterin de zaal met een rommelende buik plaatsnemen. Zangtechnisch kon Hook het niet altijd even best bijbenen en zijn stem mist, nog belangrijker, de emotie die Ian Curtis in de nummers wist te leggen. Niettemin kon ook ik genieten van een greatest hits-parade waarbij zelfs Love will tear us apart en Transmission niet ontbraken. De Closer-tour (het tweede album van Joy Division) staat al aangekondigd, onder andere in de Melkweg. Dus wie zich een avondje wil onderdompelen in de jaren 80: gaat dat zien!

Ze stonden hoog op mijn lijstje van "nog te zien". 14 mei was het dan zo ver: ik kreeg eindelijk de kans die band die ik in de loop der jaren steeds beter ben gaan vinden, live te aanschouwen. Van te voren was ik erg benieuwd naar wat de Manic street preachers zouden gaan spelen, aangezien ik de meest recente albums wel ken en luister, maar vooral het oudere werk steengoed vind. Gelukkig gebeurde wat ik hoopte: de mannen uit Wales speelde een gevarieerde greatest hits-show met voor elk wat wils. Recente nummers van Postcards from a young man, maar ook nummers van het totaal afgekraakte tweede album Gold against the soul uit 1993. Al vroeg in de set bezorgde de band me kippenvel met Motorcycle emptiness, een van hun grootste hits. Verfijnd vervlocht de band het steviger werk met de "zwierende"nummers als bijvoorbeeld  If you tolerate… en de absolute hoogtepunten van de show: You stole the sun from my heart, het volledig akoestisch gespeelde The everlasting en A design for life. Opvallende verschijning was de boomlange bassist Nicky Wire, die samen met zanger James Dean Bradfield de kern van de band vormt. Gek genoeg waren de andere bandleden aan de zijkant of achterin op het podium gezet: alsof ze er niet toe deden. Daarom vond ik de band als band niet geheel overtuigen. De performance van zanger en bassist maakten daarentegen veel goed en met zulke prachtige nummers kan je bijna niet de mist ingaan. Ook nog te zien op Pinkpop!

Toen Greg Dulli en medebandleden in 2001 The Afghan Whigs ontbonden, richtte Dulli zich volledig op The Twilight Singers. De muziek van de band ligt in het verlengde van The Afghan Whigs met stevige gitaren, een vleugje soul en een vette groove. Misschien net een beetje minder urgent en pakkend als The Afghan Whigs begin jaren 90, maar toch. Onlangs verscheen het 5e album van de band Dynamite Steps. Live is de band uitermate geschikt om je een avond door te laten meeslepen en betoveren.  Zo deed de band vorige week Paradiso aan. En vanaf de eerste tonen sleept Dulli je mee in zijn wereld vol gemankeerde liefdes en andere donkere krochten, om je daar anderhalf uur later weer uit te laten ontwaken. Prachtig, stemmig, opzwepend en uitermate strak gespeeld. Dulli heeft de touwtjes stevig in handen. Het optreden kende geen enorme uitschieters, niet naar boven en niet naar beneden. Enkele nummers als Too tought to die, Candy Cane Crawl en Bonnie Brae waren erg sterk. Even veerde de zaal op toen er een kort stukje Afghan Whigs voorbij kwam (don't forget the alcohol, oooohhh baby, oooohhh baby), maar verder was een niet uitverkocht Paradiso mat en kalm. Maar voor een flinke danspartij leent de band zich ook niet (al roept Dulli wel regelmatig de zaal op om op het volgende nummer te dansen). Volgende keer ben ik weer van de partij!

Het project begon op de eerste dag van mijn zomervakantie 2010 en eindigde afgelopen week: 1Q84 deel 1, 2 en 3 van Haruki Murakami. Vanaf het eerste moment dat ik op een zomerse Franse camping aan deel 1 begon, was ik verslaafd aan de verhalen van Aomame en Tengo. Zo verslaafd dat ik, nadat ik deel 1 in no time er doorheen had gejaagd, stevig baalde dat ik deel 2 na lange afwegingen toch maar had thuisgelaten. Bij thuiskomst kon ik dit deel dus niet erg lang laten liggen en de frustratie was groot na ruim 800 pagina's dat ik nog niets wist. Vinden ze elkaar nu wel of niet? En hoe? In 1984 of in 1Q84? En wat hebben de poppen van lucht te betekenen? Half februari is deel 3 verschenen: nog dikker dan het eerste deel. Vol goede moed begon ik te lezen en al snel raakte ik weer verslaafd aan Aomame en Tengo. Afwisselend, net als in 1 en 2, lees je het verhaal van beide personages. Nieuw in 3 is Ushikawa die ook een verhaallijn voor zijn rekening neemt. In opdracht van de Voorhoede is hij op zoek naar de moordenaar van hun leider. Via Tengo komt hij op het spoor van Aomame, de moordenares. Deze nieuwe verhaallijn vormt als het ware de schakel tussen beide personages en reikt de lezer de ontbrekende puzzelstukjes aan. Ik zal de uiteindelijke clou niet onthullen, aangezien dat wellicht het leesplezier ontneemt van degenen die nog willen genieten van 1Q84. De ontknoping is, en dat verklap ik wel, met een wonderlijke schoonheid beschreven. Wellicht waren mijn verwachtingen te hoog gespannen bij het uitkomen van dit deel, maar ik was toch teleurgesteld. Er zijn weinig nieuwe ontwikkelingen en er komen geen nieuwe konijnen uit de Murakami-hoed. Daarentegen gaan we redelijk recht op het uiteindelijke doel af, iets wat ik van Murakami niet zo gewend ben. De boeken hebben me veel leesgenot verschaft, maar ben ook weer blij dat ik uit 1Q84 ben.